Çocuklarda Fiziksel Büyüme Dönemleri

Doğduğu anda bebeğin boyu ortalama olarak 48-53 cm. arasındadır. Kızlar erkeklere oranla boyca biraz daha kısadır. Ancak bebeğin boyca bu ölçülerden bir kaç santim uzun veya kısa olması anormal bir boya sahip olacağını göstermez. Çok şişman anaların bebekleri normal beden ağırlığına sahip anaların çocuklarından daha tombulca olabilmektedir. Ananın ilk bebeği doğuşta son bebeğine oranla daha kısaca olmaktadır. Şebeğin doğuştaki boyu ile ilerde yetişkinlik çağında ulaşacağı boy arasında bir bağıntı vardır. Buna dayanarak bebeğin yetişkinlikte ulaşacağı boyu biraz tahmin edebilmek mümkün olmaktadır.

Doğumdan sonra bebeğin boyu hızla uzamaya başlar yaşı ilerledikçe bu hızda gittikçe yavaşlama görülür. Çocuk doğumundaki boy uzunluğunun

%20’sini ilk üç ay içinde, %50’sini bir yaşına kadar, %75’ini iki yaşına kadar kazanır. 4 yaşına geldiğinde çocuk, hemen hemen doğumundaki boyunun iki katı uzunluğa ulaşır. Boyun uzamasındaki hız ilk okul çağına kadar daha da azalır; ilkokul çağında ise büyüme hızında önemli yükselmeler görülmez. Erinlik çağma doğru boyca uzamada yeniden bir hızlanma görülür. Çocuk erginlik çağına hızlı bir boy atma ile girer. Ergenlik çağının sonuna doğru gencin boyundaki artış hızı azalmaya başlar. Genel olarak 20-21 yaşından sonra boyca uzama oldukça duraklamaya benzer bir hız gösterir.

İlkokul çağlarında ve erinlik öncesinde kızlar yaşıtları erkeklere bakarak daha hızlı olarak uzarlar. Kızlar yaşıtları erkeklerden 1-2 yıl kadar önce erinlik çağına eriştiklerinden, ergenlik çağında da yaşıtları erkeklerden daha önce ulaşacakları boyu elde ederler. Böylece ilkokulun son sınıflarında ve ortaokulda kızlar yaşıtları erkeklere bakarak daha uzun boylu olurlar. Lisede erkekler aradaki açıklığı kapatarak yaşıtları kızların boyunu geçerler.

Boyca büyümede hem kızlar hem de erkekler arasında büyük bireysel farklılıklar görülür. Bireysel farklılıklar özellikle ilkokul çağında kendini göstermeye başlar ve ortaokul yıllarında en yüksek seviyesine ulaşır. İlkokulun son yıllarında ve ortaokul sınıflarında yaşıt erkekler ve kızların bazılarının çok kısa bazılarının ise dal gibi ince ve uzun olduğunu görmek mümkündür. Lise sınıflarında, kızlar ve erkekler yetişkinlikte ulaşacakları uzunluğa, büyük bir çoğunlukla, ulaşmak üzeredirler.

Boyca büyümede soyaçekimin önemi çok büyüktür. Bazı çocuklar okul öncesinde bile ana babalarına bir benzerlik gösterirler. Bazıları ise ancak ergenlik çağına doğru ana babalarına benzemeye başlarlar. Çocukların başlangıçtaki boyca büyümelerinin hızlılığına veya yavaşlığına bakarak yetişkinlik çağında kısa veya uzun boylu olacağını tahmin oldukça güçleşir.

Eğitim yönünden üzerinde durulacak en önemli husus, hızla boy atması karşısında çocuğun veya ergenin içine düştüğü şaşkınlık halidir. ilk okulun son yıllarında ve ortaokulun ilk yıllarında hızla boy atan öğrenci büyük bir utangaçlık içine düşebilir. Birden bire büyüyen eli, kolu, organları, boyu, öğrencinin davranışlarına düzensizlik getirir. Eğer erken yaşlarda hızla büyüme varsa çok uzun sırık gibi olacağından korkar. Buna karşılık erinlik öncesi yıllarda arkadaşlarına bakarak daha yavaş boy atıyorsa kısa kalacağı korkusuna kapılır.

Öğretmenlerin ve ana babaların bu konuda çocuğa yapabilecekleri en önemli yardım, onun boyunu olduğu gibi kabul etmesine ve endişelerinin ortadan kalkmasına yardım etmektir. Öğretmenler, hızla boy atmakta olan öğrencilerin, ağır işlere daha az dayanıklı ve uzun görevlerde daha az sabırlı olacağım bilerek, verecekleri işlerde ve görevlerde anlayışlı davranmalıdırlar.

Çocuğun hastalanması veya gıdasızlığı boy atmasında duraklamalar meydana getirmektedir. Diğer yandan duygusal bozuklukların da boy atmaya olumsuz etkilerde bulunduğu bilinmektedir. Çocuğun boyca büyümesinin izlenmesi sırasında görülecek önemli duraklamalar, çocuğun sağlık, beslenme veya duygusal bozukluklarının, önemli ip uçları olarak görülür. Ancak çocuğun boy atma hızında görülecek normal zikzaklar, ebeveynleri korkutmamalıdır. Çocuk kilo alırken boyca uzamasında duraklama gösterdiği gibi, genellikle sonbaharda boyca uzamada yavaşlama, ilkbaharda hızlanma gösterir. Ayrıca yukarıda belirtildiği gibi, erinlik çağından önceki başlayan hızlı uzama ile çocuğun kendine has boy atma eğilimleri de unutulmamalıdır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.